OVERSTAP NAAR EEN LANDELIJKE STANDAARD: IMBOR

Gemeenten zijn volop in touw om de publieke ruimte schoon, veilig en leefbaar te houden. Daar horen passende werkmethoden en moderne gereedschappen bij. Zo willen we bijvoorbeeld, zoals veel andere Nederlandse gemeenten, onze huidige assetbeheersystemen te vervangen. Met een dergelijke  stap kiezen we er ook voor om de vaste gegevens van de objecten in de openbare ruimte over te zetten naar een landelijke standaard: Informatiemodel Beheer Openbare Ruimte (IMBOR). Dit informatiemodel wordt beheerd door het kennisinstituut CROW.

IMBOR wordt sinds 2014 gemaakt en heeft een flinke ontwikkeling doorgemaakt en is als model volwassen geworden en is gereed voor de beheerfase. Inmiddels wordt het informatiemodel toegepast in alle basis beheersystemen en is een derde van de Nederlandse gemeenten al met IMBOR bezig. Wij ook!

Tot in 2023 hebben zagen we twee initiatieven die nagenoeg dezelfde doelen nastreefden: een Centrale Objecten Registratie (CORE) en de Beheer Openbare Ruimte informatie-uitwisselingsstandaarden (BORius). CORE en BORius vormen nu de basis voor de Dataharmonisatie Objecten Openbare Ruimte (DOOR).

• IMBOR is de standaard voor vaste gegevens en is (nog) niet verplicht. De verwachting is dat IMBOR op de gemeentelijke pas en toe leg lijst komt.
• IMBOR 2022 is de huidige versie, begin 2025 komt IMBOR 2025 beschikbaar met 651 objecttypen verdeeld over 30 aandachtsgebieden.
• IMBOR is een praktijkstandaard en is mede mogelijk gemaakt door de koplopers onder de gemeenten. Alle kinderziekten zijn inmiddels verdwenen.
• IMBOR 2025 sluit naadloos aan op andere landelijke registraties, bijvoorbeeld:
  • De sensorregistratie van het Kadaster.
  • De basisregistratie grootschalige topografie en het informatiemodel geografie.
  • NEN2767 voor het beheer van civiele constructies.
  • De wegebeheersystematiek van CROW
  • Het Gegevenswoordenboek Stedelijk Water van Rioned.
  • De nieuwste versie van het Handboek Bomen van het Norminstituut bomen.
• In 2025 wordt ook een volledige aansluiting verwacht tussen de Nederlandse CAD Standaard en IMBOR.`
• IMBOR is ook het fundament voor de doorontwikkeling van de standaardisatie van de dynamische gegevens binnen het vakgebied Beheer Openbare Ruimte. Deze ontwikkeling wordt georganiseerd en gefinancierd door het programma DOOR, waar de gemeente Rotterdam één van de trekkers is.

Hieronder een aantal redenen voor de (over) stap naar de landelijke standaard. Samengevat: om efficiënter en effectiever te kunnen werken.

• Standaardisatie en uniformering van gegevens binnen de verschillende applicaties die binnen de organisatie gebruikt worden.
• Betere aansluiting op basisregistraties en methodieken;
• Basis voor integraal werken, gegevens kunnen gemakkelijker hergebruikt worden.
• Bevorderen van de uitwisseling van informatie (BIM) tussen beheer, realisatie, ontwerp en geometrie en hierbij het voorkomen van informatieverlies in de keten.
• Minder maatwerk en snellere implementaties, leveranciers hebben veel ervaring opgebouwd en kunnen hierdoor sneller en beter de (conversie)werkzaamheden uitvoeren. Er is geen ruimte meer voor maatwerktrajecten bij de leveranciers, ook niet meer voor de grootste gemeenten
• IMBOR is en wordt de basis voor landelijke programma’s die van elke bronhouder dezelfde gegevens nodig hebben.
• Keuze voor een standaard betekent ook eenduidigheid bij benchmarking en monitoring.
• Met de stap naar IMBOR wordt een scheiding tussen data en applicatie mogelijk gemaakt en kan de objectinformatie gemakkelijk in een andere omgeving ondergebracht worden.
• Keuze voor IMBOR betekent ook een mogelijkheid om data te verrijken en gebruik te maken van landelijke handvatten, zoals een minimale dataset voor attributen.
• IMBOR kan organisatiebreed toegepast worden.

Werken met IMBOR betekent voor de organisatie wel een verandertraject.

• Er moet voldoende kennis aanwezig zijn.
• Systemen moeten voor IMBOR geschikt gemaakt worden, niet alleen het basis beheersysteem maar ook de expertsystemen.
• De data van de organisatie is nog niet IMBOR-proof en moet eerst naar IMBOR 2022/2025 geconverteerd worden.
• Processen moeten tegen het licht gehouden worden om te beoordelen of deze klaar zijn voor het werken met de nieuwe standaard.