Overzicht van onze projecten

Tot nu toe richt IMBOR zich vooral op vaste gegevens, zoals locatie, type object en materiaal. Gebruikers geven echter steeds vaker aan dat zij ook actuele informatie willen vastleggen, zoals de conditie van verkeersborden, slijtage van brugonderdelen of de toestand van riolen. Omdat dynamische gegevens gedurende de hele levenscyclus van een object veranderen, vragen ze om andere modellen en afspraken dan vaste gegevens. In een eerste verkenning is daarom onderzocht welke typen dynamische gegevens het meest relevant zijn, hoe andere standaarden (zoals GWSW) met tijdsafhankelijkheid omgaan en welke technische en organisatorische stappen nodig zijn om deze informatie in IMBOR te kunnen integreren.

In 2025 is op basis van deze inzichten een ontologie voor dynamische gegevens ontworpen. Een dergelijke ontologie is complexer dan één voor uitsluitend vaste gegevens. NEN 26602 beschrijft dit laatste goed, maar biedt nog weinig houvast voor dynamische informatie. De verkenning uit 2025 geeft richting aan hoe dynamische gegevens gemodelleerd kunnen worden en hoe ze samenhangen met vaste IMBORgegevens. Daarbij is gekeken naar databehoeften van gebruikers, eisen aan actualiteit, kwaliteit en herkomst, en naar de manier waarop andere standaarden omgaan met veranderingen in de tijd.

Waarde voor DOOR:
De verkenning vormt de inhoudelijke basis voor de uitbreiding van IMBOR met dynamische, actuele gegevens. Dit is essentieel voor datagedreven beheer.

Praktische waarde:
Gemeenten en beheerders krijgen inzicht in welke dynamische gegevens relevant zijn, hoe deze uniform kunnen worden vastgelegd en hoe zij bijdragen aan betere monitoring en besluitvorming.

Binnen de openbare ruimte bestaan veel verschillende standaarden, elk ontwikkeld voor specifieke domeinen. Daardoor ontstaan verschillen in terminologie, datamodellen en uitwisselmethoden, wat leidt tot fouten, hogere kosten en inefficiënte overdracht van gegevens. In dit project wordt binnen DigiGO in beleidsmaatregel 3 onderzocht hoe een sectorbrede aanpak kan helpen om standaarden beter op elkaar af te stemmen. Daarbij wordt gekeken naar mappingtechnieken, harmonisatieprocessen en governancevormen die nodig zijn voor duurzame samenwerking. Ook zijn gesprekken gevoerd met belangrijke organisaties uit de sector om hun huidige gebruik van standaarden en de ervaren knelpunten in kaart te brengen. Dit moet resulteren in een duidelijke richting voor meer samenhang tussen de standaarden in de openbare ruimte.

Ook wordt onderzocht hoe sectorbrede governance georganiseerd kan worden. Tijdens workshops met gemeenten, waterschappen, netbeheerders en kennisorganisaties zijn gezamenlijke behoeften en prioriteiten vastgesteld.

Waarde voor DOOR:
Het project versterkt de onderlinge samenhang tussen normen en standaarden, waardoor IMBOR beter kan aansluiten op andere systemen.

Praktische waarde:
Ketenpartners kunnen efficiënter samenwerken, omdat gegevens beter op elkaar aansluiten en minder vaak opnieuw moeten worden verzameld. Betere afstemming tussen standaarden vermindert fouten bij gegevensoverdracht en verbetert de samenwerking in de keten.

In 2023 namen CROW en het Norminstituut Bomen het initiatief om de kennis en standaarden uit het Handboek Bomen te verbinden met het Informatiemodel Beheer Openbare Ruimte (IMBOR). Deze samenwerking heeft geleid tot de integratie van de boomkundige definities en beheerrichtlijnen in IMBOR versie 2025. 

Het Handboek Bomen levert binnen IMBOR een inhoudelijke basis voor alles wat met boombeheer te maken heeft. Het biedt duidelijke definities en begrippen voor boomsoorten, groeiomstandigheden en beheer. Daarnaast standaardiseert het termen rondom boomkwaliteit, plantmethoden en beheermaatregelen, zodat iedereen dezelfde taal spreekt. 

Waarde voor DOOR:
Deze integratie speelt een belangrijke rol in het verbinden van de ondergrondse opgave (b.v drukte onder het maaiveld) met de bovengrondse opgave (b.v. vergroening) , waardoor organisaties binnen DOOR gegevens gemakkelijker kunnen koppelen, uitwisselen en benutten.

Praktische waarde:
Beheerders krijgen toegang tot uniforme boomdata, wat leidt tot efficiënter beheer, en meer betrouwbare informatie voor planning, inspecties en besluitvorming.

Dit project realiseert één geïntegreerde landelijke standaard voor objecten en gegevens in de openbare ruimte en het stedelijk water. IMBOR 2025 en het GWSW zijn daarvoor volledig op elkaar afgestemd via het nieuwe deelmodel GWSWIMBORSW, waarin het GWSW-datamodel fungeert als basis voor de discipline Stedelijk Water binnen IMBOR. Door deze harmonisatie ontstaat een eenduidige structuur van soorten, kenmerken en relaties die zowel voor registratie (IMBOR) als voor uitwisseling en ketenprocessen (GWSW) toepasbaar is.

De afstemming is stevig onderbouwd: de generieke GWSWconcepten zijn vervangen door IMBORKernklassen, beide modellen gebruiken dezelfde landelijke standaarden (NEN2660, NEN3610), en alle relevante GWSWklassen, kenmerken en collecties worden één-op-één teruggevonden binnen IMBORSW. Het deelmodel is volledig inzichtelijk via de viewer op data.gwsw.nl/imbor-sw, waar de concepten, soortenboom, samenstelling en externe datamodellen overzichtelijk worden getoond.

Dit betekent dat er nu een robuust, toekomstvast fundament ligt waarop alle digitale processen rond de openbare ruimte en stedelijk water gelijkgericht kunnen worden ingericht. Uniforme definities, semantische relaties, één objectcatalogus en gedeelde standaarden maken samenwerking eenvoudiger, data herbruikbaarder, en digitale innovaties beter opschaalbaar. 

Deze verbinding is beschikbaar gekomen in de release IMBOR 2025.

Waarde voor DOOR:
De IMBOR–GWSWkoppeling biedt één uniforme, landelijke datastandaard op die ketensamenwerking, digitale uitwisseling en datagedreven sturing op het ge beid van rioleringen structureel vereenvoudigt.

Praktische waarde: 
Beheerorganisaties kunnen voortaan de gegevens van expert over rioleringen direct verbinden met andere assetinformatie zonder dubbel werk, met hogere datakwaliteit, minder afstemmingslast en directe aansluiting op landelijke standaarden.

De Aquostandaard wordt in de watersector breed gebruikt en vormt een belangrijke bron voor informatie over waterkwaliteit, peilbeheer en hydrologische objecten. Omdat IMBOR ook objecten bevat die raakvlakken hebben met waterbeheer, is in een verkenning onderzocht hoe beide standaarden semantisch op elkaar kunnen worden afgestemd. Daarbij zijn concrete usecases gebruikt, zoals rioolbeheer, watergangen en gemalen. Het project bracht in kaart welke concepten overlappen, welke verschillen moeten worden opgelost en welke afspraken nodig zijn om gegevens gelijk te kunnen interpreteren. Door deze harmonisatie ontstaat een fundament waarop waterbeheerders beter kunnen samenwerken met gemeenten en andere partijen.

DOOR staat klaar om samen met het Informatiehuiswater de verbinding te leggen tussen IMBOR en Aquo. Helaas zijn de ontwikkelingen binnen het Informatiehuiswater om Aquo semantisch modelleren stil gelegd. Wanneer Aquo gemodelleerd is in linked data pakken we de samenwerking weer op.

Waarde voor DOOR:
Het vergroot de toepasbaarheid van IMBOR buiten het gemeentelijk domein en versterkt landelijke samenhang tussen standaarden.

Praktische waarde:
De bodem en watersystemen zijn leidend bij ieder ingreep in de ruimte. Deze verbinding geeft inzicht in de boven- en ondergrondse vraagstukken gekoppeld aan het watersysteem.

De WegInfraNL van Rijkswaterstaat bevat objecttypen en begrippen voor rijkswegen en andere infrastructurele onderdelen, terwijl gemeenten IMBOR gebruiken voor het beheer van hun openbare ruimte. Dit project richt zich op het beter op elkaar laten aansluiten van beide datamodellen, zodat informatie tussen rijk, gemeenten en marktpartijen eenvoudiger en zonder vertaalslagen kan worden gedeeld.

In 2024 is een verkenning gedaan om de verschillen en overeenkomsten tussen de objecttypen, eigenschappen en relaties in InfraOTL en IMBOR te analyseren. Hierbij is gekeken naar zowel de fysieke als functionele kenmerken van infrastructuurobjecten en naar verschillen in modellering. Ook is onderzocht hoe beide standaarden elkaar kunnen aanvullen en hoe gezamenlijke begrippen eenduidiger kunnen worden toegepast.

Met behulp van voorbeeldobjecten, zoals wegen, kunstwerken en verkeersinstallaties, zijn in 2025, vooralsnog zwakke, semantische verbindingen in opgesteld. 

In 2026 gaan we deze verbindingen beproeven is een use case bij Zuid-Holland, waar we ook kijken hoe we hiermee een beter inzicht kunnen krijgen in het materialen paspoort. Dit zal later leiden tot een formele, sterke verbinding tussen IMBOR en de WegInfraNL.

Waarde voor DOOR:
Het project draagt bij aan meer interoperabiliteit binnen de hele infrastructuurketen en biedt concrete handvatten voor technische en semantische afspraken die nodig zijn om beide standaarden duurzaam te verbinden

Praktische waarde:
Samenwerking tussen rijk, gemeenten en marktpartijen wordt eenvoudiger, omdat gegevens beter uitwisselbaar zijn en direct gebruikt kunnen worden in verschillende systemen. De WegInfraNL is veel rijker aan dynamische gegevens dan IMBOR. 

Met dit project willen we komen tot één landelijk afgestemde standaard voor gegevens over civiele kunstwerken. Door duidelijk vast te leggen welke informatie nodig is voor inspectie, beoordeling en besluitvorming, ontstaat een gedeelde basis waarop beheerders, assetmanagers en partners in de vervangings- en renovatieopgave beter kunnen samenwerken. De verkenning in 2025 richtte zich op de stakeholders, de benodigde data en usecases, de aansluiting op bestaande CROWstandaarden (zoals IMBOR, Beheersystematiek Kunstwerken en CUR117), en de voorwaarden om het gegevenswoordenboek structureel te beheren. Dit vormt de onderbouwing voor een breed gedragen plan van aanpak voor een praktisch toepasbaar, toekomstvast gegevenswoordenboek dat de sector helpt om risico’s, kosten en prestaties van kunstwerken uniform te monitoren én gezamenlijk te plannen in tijden van grote vervangings- en renovatieopgaven. Dit plan wordt in 2026 in uitvoering genomen.

Waarde voor DOOR:
Het project versterkt een landelijke, uniforme datastructuur voor kunstwerken die ketensamenwerking en digitale standaardisatie versnelt en de vervanginsopgave ondersteund.

Praktische waarde: 
Beheerorganisaties krijgen één duidelijke, sectorbrede standaard om de toestand van kunstwerken eenduidig te registreren, beoordelen en vergelijken, waardoor besluitvorming sneller en consistenter wordt.

In 2024 is uitgebreid onderzocht hoe de ontwerpstandaard NLCS beter kan worden verbonden met de beheerstandaard IMBOR. De verkenning richtte zich op zowel de technische haalbaarheid als de praktische usecases, zoals ontwerptekeningen, revisies, geometrie, annotaties en symbolen. Doel was te bepalen hoe gegevens uit ontwerp en uitvoering kunnen doorstromen naar beheerobjecten in IMBOR en welke uitbreidingen of aanpassingen daarvoor nodig zijn in beide standaarden.

In 2025 is in samenwerkign met DigiGO een eerste praktische stap gezet richting het koppelen van NLCSstructuren aan IMBOR. De focus lag hierbij op de ondergrondse infrastructuur (rioleringen). Er zijn objecttypen, eigenschappen en begrippen in kaart gebracht die in beide standaarden voorkomen, en een eerste set mappings is opgesteld. Ook is onderzocht hoe deze verbinding getest kan worden en hoe een bredere, structurele aansluiting kan worden opgebouwd.

In een vervolgtraject is verder gewerkt aan het concreet verbinden van NLCS 5.0 en IMBOR 2025. Daarbij lag de nadruk op het automatisch vertalen van ontwerpgegevens naar beheerobjecten, inclusief technische oplossingen voor geometrie, metadata en semantische koppelingen. Dit moet ervoor zorgen dat ontwerptekeningen direct bruikbaar worden voor beheersystemen en dat dubbele invoer wordt voorkomen. De resultaten uit de verkenning en pilots zijn verwerkt in een adviesrapport dat dient als basis voor vervolgstappen.

Waarde voor DOOR:
Het project vormt een belangrijke stap naar één consistente digitale keten waarin ontwerp- en beheerstandaarden naadloos op elkaar aansluiten.

Praktische waarde:
Ontwerpgegevens kunnen eenvoudiger worden omgezet naar beheerdata, waardoor overdracht sneller, foutloos en efficiënter verloopt.

Elk jaar willen we drie praktijkgerichte usecases uitgevoeren om de toepasbaarheid van de ontwikkelde semantische verbindingen in praktijk projecten te testen. Deze usecases richtten zich op situaties waarin meerdere disciplines gelijktijdig in dezelfde openbare ruimte werken, zoals rioolvervanging waarbij bomen beschermd moeten blijven of het reserveren van ruimte voor toekomstige warmtenetten.

Per usecase wordt samen met de partij die de use case inbrengt uitgewerkt welke objecten betrokken zijn, welke gegevens nodig zijn, hoe informatiestromen tussen partijen verlopen en waar risico’s ontstaan. Samen met praktijkorganisaties wordt dan getest of de huidige standaarden voldoende informatie bieden en waar uitbreidingen of betere afstemming noodzakelijk zijn. De resultaten laten zien hoe informatie in de keten wordt gebruikt, waar knelpunten optreden en welke verbeteringen de grootste impact hebben op samenwerking en planning.

Waarde voor DOOR:
De usecases laten zien hoe standaarden in de praktijk samenwerken en geven gericht inzicht in waar afstemming of uitbreiding nodig is.

Praktische waarde:
Projectteams en beheerders ervaren hoe consistente gegevensuitwisseling fouten voorkomt en helpt om werkzaamheden beter te plannen en op elkaar af te stemmen.

In dit project wordt sinds 2023 gewerkt aan het verder professionaliseren en stabiliseren van het beheer van IMBOR. Het beheerplan is volledig operationeel gemaakt en verfijnd op basis van praktijkervaring. Duidelijke procedures zijn ontwikkeld voor wijzigingsverzoeken, consultatie, besluitvorming en documentatie, met nadruk op open besluitvorming, transparantie en het actief betrekken van gebruikers, leveranciers en kennispartners. Ook is gewerkt aan de inrichting van meerjarige doorontwikkeling volgens BOMOSrichtlijnen en aan een consistente manier om wijzigingen te registreren en af te stemmen met de sector. Hiermee wordt de basis gelegd voor een stabiele, toekomstbestendige en breed gedragen standaard.

Met de release van IMBOR 2025 is de nieuwe beheersorganisatie met een Beheercommissie en expertcommisies operationeel geworden. IMBOR is aangemeld bij het Forum Standaardisatie voor het waarmerk Open-standaard. Na een formele toetsing hopen we dit waarmerk in 2026 te verkrijgen.

Waarde voor DOOR:
Het project borgt de kwaliteit, continuïteit en sectorbrede draagkracht van IMBOR als open standaard.

Praktische waarde:
Gebruikers kunnen vertrouwen op duidelijke processen, voorspelbare releases en een consistent en actueel datamodel.

Begin 2026 wordt het gebruikersonderzoek naar IMBOR afgerond. Dit onderzoek brengt in kaart welke organisaties IMBOR gebruiken, hoe intensief ze dat doen en voor welke processen. Via interviews en enquêtes worden knelpunten, ontbrekende functionaliteit, integratieuitdagingen en opleidingsbehoeften geïdentificeerd. De verzamelde inzichten leidden tot concrete aanbevelingen voor zowel de doorontwikkeling als het beheer van IMBOR, waaronder het verbeteren van documentatie, tooling en communicatie met gebruikers. Daarmee vormt het onderzoek een basis voor het vergroten van adoptie en het beter ondersteunen van organisaties die met IMBOR werken.

Waarde voor DOOR:
Het project geeft richting aan de toekomst van IMBOR op basis van feitelijk gebruik en behoeften in de sector.

Praktische waarde:
Organisaties krijgen inzicht in hoe zij IMBOR beter kunnen inzetten en welke ondersteuning of succesfactoren daarbij helpen.

Gemeenten, waterschappen en provincies staan voor grote maatschappelijke opgaven, zoals de energietransitie en klimaatadaptatie. Deze opgaven vragen om betere samenwerking, slimme inzet van middelen en betrouwbare gegevens. Het nieuwe Rekenmodel Digitalisering Openbare Ruimte ondersteunt organisaties bij het onderbouwen van investeringen in datagedreven werken.

Met de quickstartbusinesscase kunnen bestuurders snel zien wanneer de baten van dataharmonisatie opwegen tegen de kosten. Door alleen de gemeentenaam in te voeren, berekent het model met behulp van algemene kengetallen het financiële omslagpunt. Dit maakt het eenvoudiger om een duidelijke businesscase te presenteren aan management of bestuur. In 2025 volgde een uitgebreide versie van het rekenmodel, waarmee organisaties hun eigen data kunnen gebruiken voor een nog nauwkeuriger analyse.

Waarde voor DOOR:
Betere besluitvorming over investeringen in digitalisering van de openbare ruimte.

Praktische waarde:
Snelle financiële onderbouwing voor datagedreven werken zonder eigen data.