Berichten

Zoals gelezen op crow.nl:

"De openbare ruimte is van ons allemaal. Het is de plek waar we wonen, werken, reizen en ontspannen. Van bomen tot afvalbakken, van lantaarnpalen tot bankjes – alles wat we buiten tegenkomen, moet worden beheerd. Maar hoe zorg je ervoor dat de gegevens over deze objecten goed worden vastgelegd en dat verschillende partijen efficiënt kunnen samenwerken?

Het Informatiemodel Beheer Openbare Ruimte (IMBOR) biedt hier een oplossing voor. Het IMBOR is een standaard die helpt om gegevens over objecten in de openbare ruimte op een uniforme en begrijpelijke manier vast te leggen. Het model zorgt ervoor dat iedereen, van beheerders tot aannemers en softwareleveranciers, dezelfde ‘taal’ spreekt. Dit voorkomt gegevensverlies, verbetert de samenwerking en maakt beheerprocessen efficiënter."

Gezien op crow.nl:

"Wat is IMBOR 2025.1: Dit is een geplande minor release van de IMBOR-standaard (gepland voor begin 2027).

Wat houdt de minor release in:

• Aansluiting van IMBOR Bomen bij het Handboek Bomen 2026.
• Aansluiting van IMBOR Stedelijk Water bij GWSW 1.7 (Gegevenswoordenboek Stedelijk Water van Stichting RIONED).
• Actualisatie van diverse vakdiscipline-overstijgende issues.
• Verbeterde mapping tussen IMBOR en BGT/IMGeo
• Overdracht van alle Water-bouwstenen binnen IMBOR van kennishouder CROW naar kennishouder Rioned.
• Verdere harmonisatie en uniformering voor een evenwichtiger informatiemodel.

Vorige major release: In juli 2025 verscheen de grote major release IMBOR 2025, waarin onder andere consequente modellering conform NEN2660-2/NEN3610 en de koppeling met GWSW 1.6.1 en Handboek Bomen 2022 zijn doorgevoerd. Je kunt de bestanden downloaden via de CROW IMBOR Downloadpagina of bekijken in de IMBOR Viewer."

Zoals gezien op crow.nl:

"Deze infographic over het Programma DOOR geeft in één overzicht weer hoe de vier stappen van het programma samenkomen in een heldere structuur: van het opstellen van standaarden tot de praktische toepassing in de dagelijkse beheerpraktijk."

Zoals gelezen op crow.nl:

"Hoe kan data helpen om te bepalen waar extra groen nodig is en waar in de openbare ruimte plek is voor nieuwe bomen? CROW onderzocht dit samen met de gemeente Dronten. De ervaringen uit deze pilot delen we graag met andere gemeenten. Tegelijk horen we graag welke vragen en behoeften er in de gemeentelijke praktijk leven rond datagedreven vergroenen.

Hoe werkt datagedreven vergroenen in de praktijk? In onderstaande video legt de gemeente Dronten uit hoe zij met behulp van data kansen voor vergroening in beeld hebben gebracht en welke inzichten de pilot heeft opgeleverd."

Gezien bij Norm Instituut Bomen:

"Wat is er nieuw in Handboek Bomen 2026? Hoe werken de verschillende onderdelen samen en wat kun je ermee in de praktijk? Tijdens onze themabijeenkomst ontdek je het! We duiken samen het nieuwe handboek in en er is volop ruimte om ervaringen uit te wisselen en praktijkvragen met elkaar te bespreken. Na de bijeenkomst ben je weer helemaal op de hoogte en kun je er mee aan de slag.

De eerste themabijeenkomsten hebben inmiddels plaatsgevonden. Tijdens de sessies gaan we dieper in op verschillende onderwerpen, zoals de datasynchronisatie met IMBOR, het Standaard Uitwisselingsformaat (SUF), de Landelijke Bomennorm en EuroTrees. We laten zien hoe de verschillende hoofdstukken zijn opgebouwd, wat de mogelijkheden zijn en hoe je de inhoud kunt toepassen in je eigen projecten."

De minimale dataset van IMBOR is een belangrijk hulpmiddel om met het landelijk informatiemodel voor het beheren van objecten (IMBOR) aan de slag te gaan. Organisaties kunnen deze stap als basis nemen en hoeven daarmee zelf geen grote inspanning te leveren om de standaard toe te passen in haar beheersystemen. Leveranciers kunnen deze minimale dataset ook toepassen in een basisinrichting van het beheersysteem. De minimale dataset is geen eenmalig product, maar krijgt een update na elke IMBOR-versie. Gemeenten en provincies kunnen de minimale dataset ook gebruiken om de kwaliteit van hun data in beeld te brengen.

De eerste minimale dataset van IMBOR (versie IMBOR 2025) is met medewerking van 8 gemeenten van het bestaande opdrachtgeversberaad gemaakt en opgenomen in de startset van IMBOR. Per vakgebied zijn werksessies georganiseerd met specialisten van de gemeenten en is er van de objecttypen van IMBOR bepaald welke attributen minimaal opgenomen moeten of gebruikt moeten worden om een object (asset) te kunnen registreren en beheren.

Met elke nieuwe versie van IMBOR moet ook de minimale dataset bijgewerkt worden

Opdrachtgevers hebben de huidige minimale dataset al toegepast en vanuit de markt is er veel vraag naar de versie van de minimale dataset die via het DOOR programma aangeboden wordt. Een nieuwe versie van de minimale dataset die in lijn is met de laatste versie van IMBOR is zeer gewenst.

Met een werkgroep van opdrachtgevers (en kennishouders CROW en Rioned) wordt de bestaande minimale dataset geëvalueerd, aangepast en geüpdatet voor de volgende versie van IMBOR 2025-1. Hierbij wordt extra aandacht besteed aan de verantwoording van de onderdelen van de minimale dataset. De minimale dataset wordt goedgekeurd door de betrokken opdrachtgevers.

De minimale dataset wordt:

• gemaakt voor de laatste standaarden van IMBOR en GWSW. Door de deelname van zowel Rioned als CROW aan het project worden ook de belangen van de beide organisaties behartigd;
• gemaakt vanuit het oogpunt van de organisatie welke gegevens minimaal nodig zijn voor een effectief en efficiënt beheer van de assets in de openbare ruimte;
• als XLS-bestand beschikbaar gesteld met zoveel mogelijk verwijzingen naar de gebruikte GWSW en IMBOR concepten;
• gepubliceerd vlak na het uitbrengen van de volgende release van IMBOR.

Het programma DOOR heeft een gezamenlijk programmamanagement dat de doelen en ambities van verschillende partijen integreert. Er worden diverse sturingslijnen en bijbehorende financieringsmethodieken gehanteerd, wat met zich meebrengt dat uiteenlopende belangen en prioriteiten soms anders afgewogen worden. Het bepalen van prioriteiten en de tijdigheid van programma-activiteiten binnen het programma DOOR is vaak uitdagend. DOOR kent verschillende opdrachtgevers, zoals subsidieverstrekkers, gemeenten en provincies , elk met hun eigen belangen en prioriteiten. Deze diversiteit aan belangen maakt het noodzakelijk om een gestructureerde aanpak te hanteren.

Deze notitie presenteert een datastrategie voor het programmateam van DOOR. De strategie biedt een gestructureerde methode om ingediende programma-activiteiten te toetsen op haalbaarheid en prioriteit. De resultaten van de datastrategie-controle worden gebruikt in de risicoparagraaf van de gecontroleerde projectvoorstellen zodat deze kunnen worden gemanaged. De stuurgroep van het opdrachtgeversberaad van DOOR kan hierop afgewogen besluiten nemen.

Zoals gezien op Geonovum.nl

"Lokale overheden staan voor grote uitdagingen. Er moeten woningen worden gebouwd, terwijl ook bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid en de kwaliteit van de openbare ruimte aandacht vragen. Steeds vaker komt daarbij de waarde van een digital twin voorbij. Maar wat kun je er precies mee? En hoe zorg je dat zo'n digital twin daadwerkelijk aansluit op de opgaven in een gebied? 

Nieuw Denken, Werken, Bouwen sprak met Gineke van Putten van Geonovum, over digital twins en samenwerking bij gebiedsontwikkeling. Daarbij gingen ze ook uitgebreid in op Xperience sessies."

Namens RIONED:

"Heb jij donderdag 4 februari 2027 al in je agenda staan? Dan is het weer tijd voor de RIONEDdag! Deze editie van de RIONEDdag staat in het teken van Meters Maken. 

Want die wens leeft in de sector. Uiteraard op het gebied van wetgeving, de instroom van nieuwe collega’s en het verrijken van kennis. Maar meters maken doe je eigenlijk elke dag, in het beheer en onderhoud van het watersysteem, met je hele team. Tijdens de RIONEDdag ontmoet je vakgenoten uit alle hoeken van het waterbeheer in Nederland en denk je mee over de grote thema’s van dit moment."

Gelezen op crow.nl:

“Als een weg over tien of twintig jaar wordt vervangen, wil je precies weten welke bouwstoffen erin zitten. Zo kun je de vrijgekomen materialen hoogwaardig hergebruiken of recyclen”, zegt Sjoerd Gijezen, manager Duurzaamheid en Innovatie bij KWS @vice, het advies- en ingenieursbureau van KWS. In dit interview vertelt hij wat het materialenpaspoort asfalt is, hoe dit tot stand komt en hoe het bijdraagt aan datagedreven werken.

Een materialenpaspoort is niet nieuw, maar een landelijke standaard voor asfalt ontbreekt nog. “Er wordt veel informatie verzameld, maar die zit verspreid bij opdrachtgevers, bij aannemers en in verschillende systemen”, zegt Gijezen. Daarnaast verschilt de aanpak per project en is data niet altijd eenduidig en goed uitwisselbaar. Een gezamenlijke standaard voor het materialenpaspoort asfalt moet daar verandering in brengen.

Wat begon als een intern project binnen KWS is inmiddels uitgegroeid tot een sectorbreed project binnen het programma DOOR (Dataharmonisatie Objecten Openbare Ruimte) van CROW. “Hiermee brengen we verschillende ontwikkelingen samen, om zo hoogwaardig hergebruik van asfalt verder te brengen.”

De gemeente Amsterdam neemt vanaf het vierde kwartaal van 2026 ook deel aan het programma DOOR en is tevens lid geworden van de Stuurgroep DOOR.

De stuurgroep DOOR heeft op 16 september vergaderd in Rotterdam. De voortgang van projecten is besproken. Tevens is het Projectvoorstel voor een uniform revisieproces goedgekeurd (uitvoerende partij: Rioned). 

Onderdeel van de vergadering op locatie was een inspirerende presentatie van medewerkers informatiemanagement uit Rotterdam over het proces en stand van zaken ten aanzien van de aanbesteding en implementatie van een nieuw assetinformatiesysteem. Het betreft een ambitieus project dat het team wil afronden binnen budget en planning en waarin verandermanagement een duidelijke plek gekregen heeft. De gemeente heeft gekozen voor I-Asset en is nu bezig met de implementatie van het assetinformatiesysteem. 

De opgedane inzichten worden als waardevol ervaren voor de aanwezigen vanuit het programma DOOR. Ook ervaringen van elders passeren tijdens de vragenronde de revue (o.a. gemeente Utrecht). Aan het eind van de presentatie werd geconcludeerd dat het van waarde zou zijn als de opgedane inzichten van dergelijke verandertrajecten (o.a. Almelo, Utrecht, Rotterdam) breder beschikbaar gaan komen voor onze achterban (gemeenten en provincies). Dit zal worden opgepakt door het Programmateam DOOR.

Gezien op DigiGO:

"Een digiDeal ondertekenen én meteen afronden? Dat kan. En precies dat deden de samenwerkingspartners op 2 oktober 2026. Ze ondertekenden de digiDeal Technische modelleerrichtlijnen voor linked data. En leverden direct de richtlijnen op voor het modelleren van de gebouwde omgeving."

Gezien op crow.nl:

"NEN zoekt deelnemers voor het traject ‘Integratie NEN 2767-4 en IMBOR’. Binnen dit traject worden begrippen uit NEN 2767-4 objectdecomposities en het Informatiemodel Beheer Openbare Ruimte (IMBOR) met elkaar verbonden. De vervolgstap is integratie van beide modellen. Vervolgens wordt een Nederlandse praktijkrichtlijn (NPR) opgesteld die dit geïntegreerde object-informatiemodel in combinatie met de NEN-conditiemetingen in de praktijk kunnen toepassen.

Voor het koppelen van de NEN2767 objectdecomposities met IMBOR zoeken wij inhoudelijk deskundigen en specialisten in informatiemodellering bij gemeenten, provincies, waterschappen, Rijkswaterstaat en infrabedrijven. Omdat de startbijeenkomst op 2 oktober is kan je je aanmelden tot en met 28 september 2026.

IMBOR en NEN 2767-4 worden in de praktijk regelmatig naast elkaar gebruikt voor informatie over infrastructuur. Partijen die met beide informatiemodellen werken, ervaren daarbij verschillen in de manier waarop objecten en begrippen zijn vastgelegd. NEN en CROW onderzoeken samen met de deelnemers hoe beide modellen beter op elkaar kunnen aansluiten."

Zoals gezien bij CROW:

"CROW publiceert vandaag de doorontwikkelde Beheersystematieken in de vorm van het fundament, de Leidraad beheersystematiek openbare ruimte en de uitwerking voor het vakgebied groen: de Leidraad beheersystematiek groen. Daarmee krijgen beherende organisaties een vernieuwde basis voor integraal beheer van de openbare ruimte. De systematiek biedt één gemeenschappelijke structuur voor het maken van onderbouwde beheerkeuzes. De Leidraad beheersystematiek groen is de eerste vakspecifieke uitwerking binnen deze doorontwikkelde systematiek.

De publicatie vindt plaats tijdens de Vakbeurs Openbare Ruimte. Bezoekers van de lezing van projectleider Balder Ketelaars van CROW maakten daar kennis met deze Leidraden en de achterliggende systematiek.

Beheersystematieken is de doorontwikkeling van de bestaande Beheersystematiek Openbare Ruimte (BOR). De vernieuwde systematiek biedt een assetoverstijgend fundament voor integraal beheer van de openbare ruimte."

Gelezen op Digigo: 

"Op 23 september kwam het erop aan. Na twee geo-BIM-hackathons was het tijd om de eerdere ideeën en oplossingen te toetsen tijdens de Praktijklab. Centraal stond één vraag: hoe zorgen we dat digitale informatie uit ontwerp en uitvoering ook later bruikbaar blijft? 

De belangrijkste uitkomst van het praktijklab: de technische bouwstenen zijn grotendeels beschikbaar. De grootste uitdaging zit dus niet zozeer in nieuwe technologie, maar in het goed organiseren van eigenaarschap, processen, standaarden en samenwerking."

Zoals gelezen bij RIONED: 

"Het datamodel is verbeterd en ondersteunt nu volwaardig de registratie van infiltratievoorzieningen, persleidingen en vacuümriolering. Ook de uitwisseling van inmeetgegevens wordt ondersteund. Bovendien is het datamodel grondig afgestemd op het IMBOR. Alle gebruikers kunnen nu het datamodel in software en werkprocessen implementeren.

Na diverse stappen van het ontwikkelproces en als slotstuk de formele bekrachtiging van de wijzigings- en verbetervoorstellen door het Centraal College van Deskundigen Datastandaarden begin juli j.l. heeft het GWSW modelleerteam deze zomer hard gewerkt om de nieuwe GWSW versie 1.7 te modelleren en publiceren. Het nieuwe datamodel is nu beschikbaar via https://data.gwsw.nl."

Zoals gelezen bij RIONED: 

"Hoe gaan we verantwoord om met afstromend hemelwater in tijden van klimaatverandering, strenge waterkwaliteitsdoelen en toenemende druk op de leefomgeving? Op 20 mei overlegden deskundigen van het Rijk, provincies, waterschappen, gemeenten, kennisinstellingen en adviesbureaus daarover.

Conclusie: niet het ontbreken van kennis is de grootste uitdaging, maar het maken van verantwoorde keuzes op basis van beschikbare kennis. Tegelijkertijd bestaan er kennislacunes rond nieuwe stoffen en langetermijngevolgen."

Zoals gelezen op overheid.nl: 

"Het Informatiemodel Beheer Openbare Ruimte (IMBOR) beschrijft hoe gegevens over objecten in de openbare ruimte en infrastructuur – zoals bomen, zitbanken, lantaarnpalen en wegen – eenduidig en uniform worden vastgelegd. Het kan worden gezien als een soort woordenboek voor het beheer van de openbare ruimte.

Forum Standaardisatie toetst op verzoek van beheerder Kennisplatform CROW of IMBOR versie 2025 geschikt is om te verplichten ('Pas toe of leg uit') aan de overheid door plaatsing op de 'Pas toe of leg uit'-lijst van het Forum Standaardisatie.

Onderdeel van de toetsing is het expertonderzoek. In deze openbare consultatie kunt u reageren op het advies van de experts, dat is vastgelegd in het bijgevoegde Expertadvies."

Zoals gezien bij RIONED: 

"Dit najaar ben je weer welkom bij RIONED in de buurt. Tijdens deze lokale bijeenkomsten ontmoeten we medewerkers van gemeenten die zich bezighouden met stedelijk water.

Net als vorig jaar gaan we graag met je in gesprek over wat er speelt in jouw werk en regio. Welke vragen, zorgen en praktische vraagstukken kom je tegen? Met jouw inbreng laten we onze kennis en producten beter op de praktijk aansluiten. Ook vertellen we graag waar wij mee bezig zijn en gaan we in op actuele ontwikkelingen in het stedelijk waterbeheer."

Waterkwaliteit in de stedelijke omgeving: niemand heeft alle kennis in huis. Door samen te werken komen we tot de beste oplossingen. Daarom komen waterschappen (STOWA) én gemeenten (Stichting RIONED) samen om handreikingen te actualiseren zodat ze beter aansluiten op de praktijk. STOWA heeft veel waardevolle tools ontwikkeld. Die nemen we opnieuw onder de loep, zodat ze beter bruikbaar worden voor gemeenten.

Zoals gelezen op crow.nl: "“Ik heb het liever over datagedreven sturen en dat heeft een belangrijke reden”, vertelt Willem Sosef, zelfstandig adviseur en projectmanager in het fysieke domein en mede-initiatiefnemer van het Programma DOOR. In dit interview deelt hij zijn visie, ervaring en toekomstverwachting op het gebied van datagedreven werken.

Een belangrijk effect van datagedreven werken is dat beleidsmakers, ontwerpers en beheerders op basis van data-analyse betere keuzes maken. Toch begint datagedreven werken volgens Sosef niet bij de data. “Het begint bij een doel of een sturingsopgave. Waar wil je als manager of beslisser daadwerkelijk op kunnen sturen? Welk risico wil je beheersen en welk effect wil je bereiken? Daarom noem ik het datagedreven sturen.”

Zoals gelezen op crow.nl: "Tijdens het digiGO Bestuursakkoord-event op 16 juni heeft CROW samen met andere partijen uit de sector de digiDeal voor ‘Beleidsmaatregel 19: Sector kennisplatformen en kennisdiensten ontsluiten via het DSGO’ ondertekend. Daarmee geven we gezamenlijk uitvoering aan het Bestuursakkoord Digitale Gebouwde Omgeving 2027.

Beleidsmaatregel 19 heeft als doel om sectorale kennisplatformen en kennisdiensten via het Digitaal Stelsel Gebouwde Omgeving (DSGO) digitaal te ontsluiten. In de infra-, gww- en mobiliteitssector is veel hoogwaardige kennis beschikbaar, van richtlijnen en normen tot handboeken en praktijkinstrumenten, maar deze is verspreid over verschillende organisaties en systemen."

Zoals te lezen op crow.nl: "Samen met Ketenstandaard Bouw en Techniek, Geonovum en digiGO heeft CROW de gezamenlijke visie 'Naar een betrouwbaar Virtueel Digitaal Bouwwerkdossier' opgesteld. In dit document beschrijven de samenwerkende standaardisatieorganisaties (SDO-partners) hoe integrale ketensamenwerking en gegevensuitwisseling gedurende de gehele levenscyclus van een bouwwerk beter georganiseerd kunnen worden.

Met deze visie zetten de partners een belangrijke stap richting een toekomstbestendige digitale samenwerking en gegevensuitwisseling in de praktijk."